Hiến máu, tình nguyện, góp sức: những việc thiện không tốn tiền mà giúp người thật
Trả lời ngắn: Thời gian, sức khỏe và tay nghề cũng là thứ quý để cho đi. Hiến máu theo đúng khuyến cáo y tế, tham gia các nhóm tình nguyện có tổ chức, góp tay nghề cho nhà neo đơn, trồng cây, kèm học cho trẻ, đều là việc thiện giúp người thật. Điều cần nhớ là giữ sức khỏe của chính mình và làm đều đặn trong khả năng.
Cho đi thời gian và sức lực
Nhiều người nghĩ làm phúc phải có tiền, nên khi kinh tế khó khăn thì thấy mình không làm được gì cho năm hạn. Thực ra, thời gian và công sức là những thứ quý không kém. Một buổi sáng phụ bếp ở bếp ăn từ thiện bệnh viện có khi giúp được nhiều người hơn một phong bì.
Việc thiện bằng công sức còn có cái lợi là mình tận mắt thấy kết quả, gặp người được giúp, hiểu hoàn cảnh của họ. Những trải nghiệm đó làm lòng người mềm lại, đúng với tinh thần tích phúc.
Hiến máu: món quà cứu người trực tiếp
Máu không sản xuất được, chỉ có thể đến từ người hiến. Các bệnh viện luôn cần máu cho ca mổ, tai nạn, sản phụ và người bệnh máu. Một lần hiến máu có thể góp phần cứu người trong lúc nguy cấp.
Người hiến máu cần đủ tuổi, đủ cân nặng và sức khỏe theo quy định của ngành y tế; quy định cụ thể và khoảng cách giữa hai lần hiến do cơ sở y tế hướng dẫn. Đến điểm hiến máu chính thức, khai báo sức khỏe trung thực, ăn nhẹ và ngủ đủ trước đó, uống đủ nước sau khi hiến.
Hiến máu an toàn cho chính mình
Không hiến máu khi đang ốm, đang dùng thuốc chưa hỏi bác sĩ, vừa thức khuya hay nhịn đói. Sau khi hiến, nghỉ ngơi tại chỗ theo hướng dẫn, tránh lao động nặng và lái xe đường dài ngay trong ngày nếu thấy chóng mặt.
Chỉ hiến ở điểm hiến máu do bệnh viện hay hội chữ thập đỏ tổ chức. Không bán máu ở nơi không rõ ràng, vừa nguy hiểm cho mình vừa không bảo đảm an toàn cho người nhận.
Tình nguyện ở bệnh viện, trại dưỡng lão
Nhiều bệnh viện có bếp ăn từ thiện, nhóm phát cháo, nhóm hỗ trợ người nhà bệnh nhân đi xa. Trại dưỡng lão, mái ấm cho trẻ mồ côi cũng thường cần người đến trò chuyện, đọc sách, phụ việc dọn dẹp.
Trước khi đến, liên hệ ban quản lý để biết lịch nhận tình nguyện viên và những quy định cần giữ: rửa tay, không chụp ảnh người bệnh, không mang đồ ăn khi chưa được phép. Tôn trọng nội quy là cách giúp mà không gây phiền.
Góp tay nghề cho nhà neo đơn
Người biết sửa điện, sửa nước, làm mộc, cắt tóc, may vá có thể dành một buổi giúp những nhà neo đơn trong xóm. Một bóng đèn được thay, một vòi nước hết rò rỉ, một cánh cửa đóng được chắc chắn làm đời sống người già an toàn hơn rõ rệt.
Với việc điện và gas, chỉ làm khi mình có chuyên môn thật; nếu không, giúp họ gọi thợ và góp tiền công. Một lần sửa điện sai có thể gây cháy, đi ngược hẳn ý muốn giúp người.
Kèm học cho trẻ khó khăn
Người có kiến thức có thể kèm học miễn phí cho trẻ trong khu trọ, trẻ con nhà lao động nghèo, hoặc tham gia các lớp học tình thương. Vài buổi mỗi tuần giúp các em không bị tụt lại, có thể thay đổi cả tương lai một đứa trẻ.
Khi dạy trẻ, nên có người lớn của gia đình biết lịch học, học ở nơi công khai như nhà văn hóa, thư viện. Đó là cách giữ an toàn cho cả trẻ lẫn người dạy.
Trồng cây, dọn rác, giữ môi trường
Các chương trình trồng cây ngập mặn, trồng rừng đầu nguồn, dọn rác bãi biển, nhặt rác bờ sông luôn cần người. Đây là việc thiện cho cả cộng đồng và cho nhiều thế hệ sau, cũng là một cách phóng sinh theo nghĩa rộng: giữ nơi sống cho muôn loài.
Đi trồng cây, dọn rác nhớ mang găng tay, giày kín, mũ, nước uống; tránh nhặt bằng tay trần mảnh thủy tinh, kim tiêm. Theo hướng dẫn của ban tổ chức để làm đúng kỹ thuật, cây trồng mới sống.
Chăm sóc người bệnh trong gia đình, họ hàng
Có người thân nằm viện dài ngày, gia đình họ thường kiệt sức. Thay ca trực một đêm, nấu giúp một bữa, đưa đón con cái họ đi học là những việc thiện rất thiết thực mà ít được kể tên.
Người xưa coi trọng việc thăm nom người ốm. Một cuộc thăm hỏi tận tình, đúng giờ được phép, không làm ồn, không bàn chuyện bi quan cạnh giường bệnh đã là một món quà.
Góp chữ, góp tiếng nói
Người giỏi viết có thể giúp các nhóm thiện nguyện viết bài kêu gọi rõ ràng, minh bạch; người giỏi máy tính có thể giúp làm báo cáo thu chi. Người biết ngoại ngữ có thể giúp dịch tài liệu cho người bệnh đi chữa trị.
Những đóng góp "không nhìn thấy" này làm cho hoạt động thiện nguyện chuyên nghiệp và đáng tin hơn, nhờ đó thu hút thêm nhiều người tốt cùng góp sức.
Nhận ra giới hạn của mình
Tình nguyện không có nghĩa là làm đến kiệt sức. Người làm việc thiện cũng cần ngủ, cần ăn, cần thời gian cho gia đình. Chọn một nhịp vừa phải, ví dụ một buổi mỗi tháng, và giữ được trong cả năm.
Gặp những hoàn cảnh quá đau lòng, đôi khi người tình nguyện bị ám ảnh, mất ngủ. Hãy chia sẻ với bạn đồng hành, với người thân; nếu kéo dài thì tìm gặp chuyên gia tâm lý. Chăm sóc mình là để giúp người được lâu.
Đi tình nguyện an toàn
Tham gia nhóm có người phụ trách rõ ràng, biết lịch trình, phương tiện, nơi ở. Đi vùng sâu, vùng lũ cần có bảo hiểm, áo phao, thuốc men cơ bản và báo cho người nhà lịch trình. Không tự ý vào vùng nguy hiểm khi chính quyền đang cấm.
Với người trẻ đi tình nguyện lần đầu, nên đi cùng nhóm có kinh nghiệm. Nhiệt tình là quý, nhưng một tai nạn trong chuyến đi thiện nguyện là điều không ai muốn.
Rủ con trẻ tham gia việc vừa sức
Trẻ có thể cùng cha mẹ nhặt rác công viên, phân loại quần áo quyên góp, vẽ thiệp tặng ông bà ở trại dưỡng lão. Những việc vừa sức như vậy dạy trẻ biết quan tâm người khác mà không đặt các em vào nơi nguy hiểm hay quá nặng nề về cảm xúc.
Sau mỗi lần làm, trò chuyện với con về điều con thấy, con nghĩ. Đó là cách việc thiện thấm vào nếp nghĩ của trẻ.
Ghi lại để thấy năm hạn có ý nghĩa
Cuối mỗi lần tình nguyện, ghi lại vài dòng: đã làm gì, gặp ai, học được gì. Cuối năm nhìn lại, năm hạn hóa ra là năm mình sống có ích hơn, quen thêm nhiều người tốt. Cách nhìn đó làm nhẹ đi rất nhiều nỗi lo về sao xấu.
Một vật nhỏ đeo theo người
Có người đeo một chiếc vòng tay đơn giản như lời hứa với chính mình sẽ làm một việc tốt mỗi tuần, nhìn vào cổ tay là nhớ. Nếu muốn có một vật nhắc nhở như vậy, có thể xem các mẫu vòng tay tại Thế Giới Phong Thủy, chọn kiểu gọn gàng, đeo được khi làm việc tay chân và tháo ra khi cần vệ sinh tay kỹ ở bệnh viện.