Giúp người già neo đơn, người bệnh quanh mình: việc thiện gần nhà mà nhiều người bỏ qua
Trả lời ngắn: Người già sống một mình, người bệnh nằm lâu và gia đình đang chăm người bệnh thường cần những giúp đỡ rất nhỏ nhưng đều đặn: đi chợ hộ, đưa đi khám, sửa một bóng đèn, ghé qua hỏi thăm mỗi ngày. Hãy hỏi họ cần gì, giúp kín đáo, phối hợp với hàng xóm và người thân của họ, và biết khi nào cần gọi cơ quan y tế hay chính quyền.
Việc thiện ở ngay cửa nhà
Nhiều người đi xa làm từ thiện mà không biết bà cụ ở cuối hẻm đã mấy ngày không ra khỏi nhà. Người già neo đơn, người bệnh nằm lâu thường âm thầm, ít khi lên tiếng nhờ vả. Họ cần một người hàng xóm để ý hơn là một món quà lớn.
Tình làng nghĩa xóm là nếp quý của người Việt. Năm hạn là dịp tốt để khôi phục nếp ấy: biết mặt, biết tên, biết hoàn cảnh những người quanh mình.
Bắt đầu bằng việc làm quen
Một lời chào mỗi sáng, vài câu hỏi thăm khi gặp ở đầu ngõ là đủ để mở đầu. Người già sống một mình thường vui khi có người nói chuyện. Từ đó, mình biết họ có con cháu ở xa không, sức khỏe ra sao, có cần gì không.
Đừng vội đến nhà với quà cáp khi chưa quen, vì có người ngại, có người tự ái. Để mối quan hệ đi từ từ, tự nhiên.
Những việc nhỏ mà rất cần
Đi chợ hộ, mua thuốc hộ theo đơn, mang hộ bình nước, đổ rác, nhắc giờ uống thuốc, đọc giúp giấy tờ chữ nhỏ, cài giúp điện thoại. Với người già yếu mắt, chậm tay, những việc này có thể khó khăn cả buổi.
Giúp người ốm nằm lâu: nấu hộ một nồi cháo, trông giúp vài tiếng để người chăm bệnh được ngủ, đưa đón con nhỏ của họ đi học. Những việc này không tốn bao nhiêu nhưng giúp cả gia đình thở được.
Đưa người già đi khám
Nhiều cụ bỏ khám định kỳ vì không có ai đưa đi, ngại đường xa, ngại thủ tục. Một buổi sáng chở cụ đi khám, xếp hàng giúp, ghi lại lời dặn của bác sĩ là món quà sức khỏe rất lớn.
Nếu cụ có con cháu ở xa, nên báo cho họ biết kết quả khám và lời dặn. Mình chỉ là người giúp, không thay quyết định điều trị của gia đình.
Sửa những chỗ nguy hiểm trong nhà
Nhà người già thường có những nguy cơ nhỏ: sàn trơn, cầu thang tối, ổ điện lỏng, bếp ga cũ, dây điện vắt ngang lối đi. Giúp họ gắn đèn cầu thang, dán miếng chống trơn nhà tắm, gom gọn dây điện là cách phòng té ngã rất hiệu quả.
Với điện và gas, chỉ tự làm nếu có chuyên môn; nếu không, góp tiền gọi thợ. Lắp đầu báo khói, báo gas là món quà an toàn rẻ mà đáng giá.
Giữ thể diện cho người được giúp
Người già, người bệnh thường ngại làm phiền, ngại bị thương hại. Khi giúp, nói nhẹ nhàng như việc bình thường giữa hàng xóm: "Con đi chợ tiện mua luôn cho bác", thay vì nhấn mạnh họ khó khăn.
Không kể hoàn cảnh của họ với người khác khi chưa được đồng ý, không chụp ảnh đăng mạng. Sự kín đáo giữ cho mối quan hệ tự nhiên và lòng tự trọng của người được giúp.
Phối hợp với người thân của họ
Nếu người già có con cháu, dù ở xa, nên có số điện thoại để báo khi có chuyện. Nhiều gia đình ở xa rất biết ơn khi có hàng xóm để ý giúp cha mẹ mình. Cũng tránh để con cháu ỷ lại hoàn toàn; nhắc nhẹ để họ thu xếp chăm sóc.
Nếu thấy dấu hiệu người già bị bỏ bê, ngược đãi, có thể báo tổ dân phố, hội người cao tuổi hay chính quyền địa phương để được hỗ trợ đúng cách.
Phối hợp với hàng xóm
Một người giúp thì dễ mệt; cả xóm cùng để ý thì nhẹ hơn nhiều. Có nơi lập nhóm tin nhắn để các nhà thay nhau ghé qua người già neo đơn, chia nhau việc đi chợ, đưa đi khám.
Hội người cao tuổi, hội phụ nữ, chi hội chữ thập đỏ phường xã thường có danh sách người cần hỗ trợ và có thể kết nối thêm nguồn giúp. Liên hệ với họ giúp việc thiện của mình có tổ chức hơn.
Nhận ra dấu hiệu cần cấp cứu
Người giúp người già nên biết vài dấu hiệu cần gọi cấp cứu ngay: méo miệng, nói ngọng, yếu một bên tay chân đột ngột; đau ngực dữ dội, khó thở; ngã đập đầu rồi lơ mơ; sốt cao kèm lú lẫn. Gặp những dấu hiệu này, gọi số cấp cứu, không tự cho uống thuốc.
Lưu sẵn số điện thoại cấp cứu, số người thân của cụ, địa chỉ cơ sở y tế gần nhất. Vài phút có thể quyết định rất nhiều.
Chăm người chăm bệnh
Người trực tiếp chăm người bệnh lâu ngày thường kiệt sức, mất ngủ, có khi trầm cảm mà không ai để ý. Một lời hỏi thăm, một bữa cơm mang sang, một buổi trông giúp để họ đi ngủ, đi khám cho chính mình là việc thiện rất ý nghĩa.
Đừng nói những câu làm họ áp lực thêm như "sao để bệnh nặng thế". Lắng nghe họ kể mà không phán xét đã là một cách giúp.
Giúp mà không làm thay quyết định
Người già có quyền quyết định cuộc sống của mình: ăn gì, đi khám ở đâu, có muốn chuyển về ở với con hay không. Người giúp chỉ gợi ý, không áp đặt. Tôn trọng ý muốn của họ là tôn trọng nhân phẩm.
Những chuyện liên quan tới tài sản, giấy tờ nhà đất của người già, mình không nên can thiệp, càng không nhận ký giấy tờ hộ. Nếu họ cần tư vấn, giúp họ liên hệ người thân hoặc người có chuyên môn.
Giữ an toàn cho người giúp
Đi một mình vào nhà người khác, nhất là người mình chưa quen lâu, cũng cần chút cẩn trọng. Báo cho người nhà mình biết đang đi đâu; giúp việc tiền bạc thì ghi chép rõ, giữ hóa đơn để tránh hiểu lầm sau này.
Với người bệnh có bệnh truyền nhiễm, hỏi nhân viên y tế cách chăm sóc an toàn, đeo khẩu trang, rửa tay. Bảo vệ mình cũng là để giúp được lâu.
Những ngày lễ, Tết của người neo đơn
Ngày Tết, ngày rằm, người già neo đơn thường buồn nhất, nhìn nhà nhà sum họp. Mời cụ sang ăn một bữa cơm, mang sang đĩa bánh chưng, giúp cụ lau dọn bàn thờ là món quà tinh thần rất lớn.
Mùa Vu Lan, nhiều nhà chùa có chương trình thăm hỏi người già cô đơn; tham gia cùng chùa vừa đúng tinh thần báo hiếu vừa mở rộng lòng hiếu ra với những người không phải cha mẹ mình.
Giúp người già dùng điện thoại, giữ liên lạc
Nhiều cụ có điện thoại thông minh do con cháu mua nhưng không biết gọi video, không biết xem tin nhắn, nên càng thấy cô đơn. Dành một buổi chỉ cụ cách gọi video cho con cháu, cách lưu số khẩn cấp ở màn hình chính, cách phóng to chữ, là món quà giúp cụ bớt lẻ loi mỗi ngày.
Nhân dịp đó, dặn cụ cách nhận ra cuộc gọi lừa đảo: không đọc mã xác thực cho ai, không chuyển tiền theo lời người lạ xưng là công an hay nhân viên ngân hàng, có gì thì gọi hỏi con cháu hoặc hàng xóm trước.
Món quà mang ý chúc sức khỏe
Khi thăm người già, người bệnh, ngoài đồ ăn và thuốc theo đơn, có người tặng thêm một món nhỏ mang ý chúc sức khỏe, như chiếc hồ lô đặt đầu giường. Nếu muốn chọn món như vậy, có thể xem các mẫu hồ lô tại Thế Giới Phong Thủy, chọn cỡ nhỏ, chất liệu nhẹ, đặt chỗ chắc chắn để người già không vô tình làm rơi.