Năm hạn phòng tai nạn trong nhà: điện, gas, té ngã, đuối nước và lửa hương nến
Trả lời ngắn: Tai nạn trong nhà phần lớn phòng được bằng những việc nhỏ: kiểm dây điện, ổ cắm, thay dây gas cũ, lắp đầu báo khói và báo gas, gắn đèn và tay vịn cầu thang, dán chống trơn nhà tắm, đậy kín mọi thùng chứa nước khi nhà có trẻ nhỏ, và không để hương nến cháy khi không có người. Một buổi kiểm tra đầu năm giúp cả nhà an toàn suốt năm.
Vì sao bắt đầu từ trong nhà
Nói tới năm hạn, người ta hay nghĩ tới tai nạn ngoài đường. Thật ra rất nhiều tai nạn nghiêm trọng xảy ra ngay trong nhà, nơi mình thấy an toàn nhất nên ít đề phòng nhất. Cháy nhà vì chập điện, ngộ độc khí, té ngã ở người già, đuối nước ở trẻ nhỏ đều là những rủi ro có thật.
Tin tốt là phần lớn các rủi ro này phòng được bằng những việc rất đơn giản, không tốn nhiều tiền. Năm hạn là lý do tốt để cả nhà cùng làm một lượt.
Điện: dây, ổ cắm và thiết bị
Đi một vòng quanh nhà, tìm dây điện nứt vỏ, phích cắm lỏng, ổ cắm cháy sém, ổ nối dài cắm chồng nhiều thiết bị công suất lớn. Thay những thứ hỏng, không dùng ổ nối dài cho bình nóng lạnh, bếp từ, điều hòa.
Kiểm cầu dao, aptomat chống giật có hoạt động không; nhà cũ đi dây lâu năm nên mời thợ điện có chuyên môn kiểm tra tổng thể. Không tự sửa điện nếu không có kiến thức.
Sạc điện thoại, xe điện an toàn
Không sạc điện thoại trên giường, dưới gối; không dùng bộ sạc kém chất lượng; rút sạc khi pin đầy. Xe máy điện, xe đạp điện nên sạc ở nơi thoáng, có người trông, tránh sạc qua đêm trong lối thoát hiểm hay gầm cầu thang.
Pin phồng, nóng bất thường, có mùi lạ thì ngừng dùng ngay và mang đi kiểm tra.
Gas: dây, van và mùi
Dây dẫn gas cũ, chai cứng, nứt cần thay theo khuyến cáo của nhà cung cấp. Khóa van bình gas sau khi nấu xong. Lắp thiết bị báo rò gas nếu có thể.
Ngửi thấy mùi gas: không bật tắt bất cứ công tắc điện nào, không bật lửa, mở cửa cho thoáng, khóa van, ra ngoài và gọi người có chuyên môn. Một tia lửa nhỏ khi bật công tắc có thể gây nổ.
Đầu báo khói và bình chữa cháy
Đầu báo khói rẻ mà cứu được nhiều người, nhất là khi cháy xảy ra ban đêm lúc cả nhà đang ngủ. Lắp ở hành lang gần phòng ngủ, cầu thang, nhớ thử định kỳ và thay pin.
Có bình chữa cháy nhỏ ở bếp và tầng trên, cả nhà biết cách dùng. Học cách dùng ngay khi mua, đừng đợi lúc có cháy mới đọc hướng dẫn.
Lửa hương nến trên bàn thờ
Bàn thờ là nơi hay có lửa nhất trong nhà: nến, đèn dầu, hương, đốt vàng mã. Đặt nến trong đế chắc, có chắn gió, xa rèm, xa giấy tiền vàng mã. Không để nến, hương cháy khi cả nhà ra ngoài hay đi ngủ.
Có thể dùng đèn điện thay nến cho những ngày thường. Đốt vàng mã ở chỗ thoáng, trong lò hóa vàng hay thùng kim loại, có người trông tới khi tắt hẳn.
Thoát hiểm khi có cháy
Cả nhà nên biết lối thoát hiểm thứ hai ngoài cửa chính. Nhà ống có lồng sắt kín các tầng nên có ô cửa mở được từ bên trong, chìa khóa để ở chỗ cố định ai cũng biết.
Khi có cháy, cúi thấp người, che mũi bằng khăn ướt, di chuyển ra ngoài, không quay lại lấy đồ, không dùng thang máy. Gọi số cứu hỏa ngay khi có thể.
Cầu thang và té ngã
Té ngã là tai nạn hay gặp nhất ở người già trong nhà. Gắn đèn cầu thang có công tắc ở cả hai đầu, tay vịn chắc chắn, không để đồ trên bậc thang. Dán băng chống trơn ở mép bậc nếu cần.
Ban đêm, gắn đèn ngủ hay đèn cảm ứng trên lối từ phòng ngủ ra nhà vệ sinh. Nhiều cú ngã của người già xảy ra đúng đoạn đường này.
Phòng tắm an toàn
Sàn phòng tắm ướt rất trơn. Dán miếng chống trơn, có thảm chống trượt ở cửa, gắn tay vịn cạnh bồn cầu và chỗ tắm cho người già. Bình nóng lạnh cần có chống giật, đặt nhiệt độ vừa phải để tránh bỏng.
Không để thiết bị điện như máy sấy tóc cắm sẵn gần chỗ có nước. Trẻ nhỏ tắm luôn có người lớn ở bên.
Trẻ nhỏ và nước
Trẻ nhỏ có thể đuối nước chỉ trong một chậu nước sâu vài phân, một xô nước, một bồn cầu mở nắp. Đậy kín mọi thùng, bể chứa nước, đổ hết nước trong chậu sau khi dùng, không để trẻ một mình trong phòng tắm dù chỉ một lát.
Nhà có ao, hồ, bể cá lớn cần rào chắn chắc chắn. Dạy trẻ lớn hơn kỹ năng an toàn dưới nước, học bơi ở nơi có người hướng dẫn.
Đồ nặng, đồ cao và vật nhỏ
Tủ cao, kệ sách, tivi nên neo vào tường để không đổ khi trẻ leo trèo. Đồ nặng như tượng đá, chậu cảnh lớn đặt ở chỗ thấp, chắc chắn. Vật nhỏ trẻ có thể nuốt như pin cúc áo, nam châm, hạt vòng phải cất xa tầm tay.
Thuốc, hóa chất tẩy rửa cất ở ngăn có khóa hoặc ở cao. Không đựng hóa chất trong chai nước uống.
Hóa chất tẩy rửa
Không trộn các loại chất tẩy với nhau, nhất là thuốc tẩy có clo với chất có axit hay amoniac, vì có thể sinh khí độc. Dùng chất tẩy ở nơi thoáng, đeo găng tay.
Ngộ độc hóa chất ở trẻ nhỏ thường xảy ra khi chất tẩy để trong tầm với, hoặc được đựng trong chai nước ngọt. Dán nhãn rõ và cất đúng chỗ.
Khí độc trong nhà
Không chạy máy phát điện trong nhà, trong gara kín. Không đốt than sưởi trong phòng kín, đặc biệt phòng ngủ có người già, trẻ nhỏ, sản phụ. Khí độc không màu không mùi có thể gây tử vong khi đang ngủ.
Ô tô không nổ máy lâu trong gara đóng cửa. Bình nóng lạnh dùng gas phải lắp ở nơi thông gió đúng hướng dẫn.
Nhà có người già sống một mình
Người già sống một mình nếu ngã trong nhà có thể nằm hàng giờ không ai biết. Có thể đặt lịch gọi điện hỏi thăm mỗi ngày vào một giờ cố định, nhờ hàng xóm để ý, hoặc dùng thiết bị đeo có nút gọi khẩn cấp nếu điều kiện cho phép.
Sắp xếp đồ dùng hằng ngày ở tầm tay, không phải trèo ghế lấy đồ trên cao. Thảm trải sàn mép quăn, dây điện vắt ngang lối đi nên dọn gọn để giảm vấp ngã.
Kiểm tra định kỳ theo mùa
Đầu mùa mưa, kiểm mái, máng xối, chống thấm quanh ổ điện gần tường ẩm; chuẩn bị đèn pin, sạc dự phòng khi mất điện. Đầu mùa lạnh, kiểm lò sưởi, máy sưởi, chăn điện; không dùng chăn điện đã cũ, dây gập gãy.
Trước Tết, khi trang trí đèn nháy, thắp hương nhiều, kiểm lại ổ cắm, dây đèn, chỗ đặt nến. Rằm tháng Bảy, khi đốt vàng mã nhiều, chuẩn bị sẵn xô nước hoặc bình chữa cháy gần chỗ đốt.
Một vật nhỏ báo hiệu cửa ra vào
Nhiều nhà treo một chiếc chuông gió ở cửa, vừa có âm thanh dễ chịu, vừa báo khi cửa mở, giúp người lớn để ý trẻ nhỏ chạy ra ngoài hay có người lạ vào. Nếu muốn treo một chiếc như vậy, có thể xem các mẫu chuông gió tại Thế Giới Phong Thủy, chọn loại tiếng nhẹ, treo đủ cao để không vướng đầu và không làm phiền hàng xóm.