Số nến cúng từng sao và cách xếp nến sao cho đẹp mà an toàn
Trả lời ngắn: theo nếp phổ biến, số nến cúng sao là La Hầu 9, Kế Đô 21, Thái Bạch 8, Thổ Tú 5, Vân Hớn 15, Thủy Diệu 7, Thái Dương 12, Thái Âm 7, Mộc Đức 20. Nến nên dùng loại nhỏ có cốc nhôm, xếp trên khay kim loại hoặc khay sứ, cách xa giấy, hoa và rèm. Khi gộp lễ hoặc ở nơi chật, giảm số nến tượng trưng cho an toàn.
Trong mâm cúng sao, nến là phần tạo nên vẻ trang nghiêm nhất, cũng là phần nguy hiểm nhất. Hai mươi mốt ngọn nến cho sao Kế Đô đặt trên một chiếc bàn gỗ nhỏ ngoài sân, gặp một cơn gió, có thể thành đám cháy nhỏ chỉ trong vài giây. Biết số nến là một chuyện, biết xếp cho an toàn là chuyện quan trọng hơn.
Vì sao mỗi sao một số nến
Số nến của từng sao được truyền lại qua các sách cúng bái dân gian và qua thực hành ở chùa, đền. Có cách giải thích gắn số nến với số của sao trong Cửu Diệu, có cách gắn với hành. Thực tế các con số này mang tính quy ước nghi lễ, không phải phép tính có thể kiểm chứng. Hiểu như vậy để khỏi lo lắng thái quá khi các nguồn ghi khác nhau.
Bảng số nến theo nếp phổ biến
| Sao | Số nến | Gợi ý cách xếp |
|---|---|---|
| La Hầu | 9 | Một hàng hoặc hình vòng cung |
| Kế Đô | 21 | Ba hàng bảy ngọn |
| Thái Bạch | 8 | Hai hàng bốn ngọn |
| Thổ Tú | 5 | Hình chữ thập hoặc một hàng |
| Vân Hớn | 15 | Ba hàng năm ngọn |
| Thủy Diệu | 7 | Một hàng hoặc vòng cung |
| Thái Dương | 12 | Hai hàng sáu ngọn |
| Thái Âm | 7 | Một hàng hoặc vòng cung |
| Mộc Đức | 20 | Bốn hàng năm ngọn |
Một số sách có hướng dẫn xếp nến thành hình đặc biệt cho từng sao. Nếu gia đình theo những hướng dẫn đó thì cứ làm, miễn là khay đủ rộng. Nếu không, xếp thành hàng đều là gọn và an toàn nhất.
Chọn loại nến
Loại nến tốt nhất cho lễ cúng sao tại nhà là nến tealight nhỏ đựng trong cốc nhôm. Cốc nhôm giữ sáp chảy, không để sáp lan ra bàn, ngọn lửa thấp và ổn định. Nến que cao dễ đổ, nhất là khi cắm trên đĩa cơm hay đĩa gạo như một số nhà vẫn làm.
Tránh nến thơm có hương liệu mạnh khi cúng trong nhà kín, vì mùi trộn với khói hương dễ gây khó chịu cho người già và trẻ nhỏ. Nến có cốc bằng nhựa dễ chảy khi đặt sát nhau, nên dùng cốc nhôm hoặc cốc thủy tinh dày.
Khay đặt nến
Đặt toàn bộ nến trên một khay kim loại, khay sứ hoặc khay đá phẳng, đủ rộng để các ngọn nến cách nhau ít nhất hai đốt ngón tay. Khay này đặt trên bàn, phía trước bài vị và cách bài vị, hoa, giấy một khoảng an toàn. Không đặt nến trực tiếp lên khăn trải bàn, mặt gỗ sơn, hay giấy lót.
Một mẹo nhỏ: đổ một lớp cát hoặc muối hạt mỏng lên khay trước khi xếp nến. Lớp này giữ nến đứng vững và nếu nến đổ thì lửa tắt nhanh hơn.
Khi số nến nhiều: sao Kế Đô, Mộc Đức
Hai mươi mốt hay hai mươi ngọn nến cháy cùng lúc tạo nhiệt khá lớn. Các ngọn sát nhau làm sáp chảy nhanh, cốc nhôm nóng, có thể làm nứt khay thủy tinh mỏng. Nên dùng khay kim loại to, xếp thưa, và đặt bàn ở chỗ thoáng nhưng không gió lùa.
Nhiều gia đình, nhất là ở căn hộ, chọn thắp số nến tượng trưng, ví dụ ba hoặc bảy ngọn, và khấn rõ danh hiệu sao. Đây là cách điều chỉnh hợp lý, không làm mất ý nghĩa buổi lễ.
Gộp lễ nhiều sao: tính nến thế nào
Khi cúng cho ba người gặp ba sao khác nhau trong cùng một mâm, cộng hết số nến có thể lên tới bốn năm chục ngọn. Đây là con số nguy hiểm trên một chiếc bàn gia đình. Cách thường làm là chỉ thắp số nến của sao chính hoặc thắp một nhóm nến tượng trưng chung, rồi khấn từng người với sao của họ.
Nếu muốn đủ số cho từng sao, hãy cúng tách thành nhiều lần theo ngày của từng sao, mỗi lần một khay nến.
Thắp và tắt nến
Dùng bật lửa dài hoặc que diêm dài để thắp, đi từ hàng xa người tới hàng gần người, tránh với tay qua ngọn nến đang cháy. Tóc dài buộc gọn, tay áo rộng xắn lên. Không để trẻ nhỏ thắp nến.
Khi tắt, dùng nắp chụp nến hoặc quạt nhẹ bằng quạt giấy, không thổi mạnh vì sáp nóng có thể bắn ra. Không đổ nước vào cốc nến đang cháy. Chờ nến nguội hẳn rồi mới thu dọn.
Nến cháy bao lâu thì xong lễ
Không cần chờ nến cháy hết. Thường người ta chờ hương cháy khoảng hai phần ba, rồi hóa sớ và tắt nến. Nến tealight nhỏ cháy được vài giờ, để cháy hết sẽ kéo dài không cần thiết và tăng rủi ro, nhất là khi gia đình đi ngủ.
Tuyệt đối không để nến cháy qua đêm ngoài sân, ban công, hay trong phòng không người.
Màu nến có quan trọng không
Có nơi dặn dùng nến màu theo sao, ví dụ nến đỏ cho Vân Hớn, nến trắng cho Thái Bạch. Phần lớn gia đình dùng nến trắng hoặc nến đỏ thông dụng cho mọi sao. Không có nguồn nào thống nhất về màu nến, và màu nến không làm thay đổi ý nghĩa buổi lễ. Nên ưu tiên nến chất lượng tốt, ít khói, cháy đều.
Nến rẻ không rõ nguồn gốc đôi khi pha nhiều parafin kém, cháy ra muội đen bám lên trần, tường, và khói gây cay mắt. Mua ở nơi có nhãn mác rõ ràng.
Cúng ngoài trời hay trong nhà
Nhiều nơi có nếp cúng sao ngoài trời, hướng mâm theo phương của sao. Ngoài trời thoáng khói nhưng có gió, nến dễ tắt hoặc lửa ngả vào vật dễ cháy. Trong nhà kín gió nhưng khói dồn. Nếu cúng ngoài sân, đặt khay nến trong một hộp kính hở trên hoặc chắn gió ba mặt bằng tấm tôn, tấm gỗ ốp kim loại. Nếu cúng trong nhà, mở hé cửa sổ để thoáng khí.
Nến điện: có dùng được không
Ở nơi cấm lửa như một số căn hộ, khu ký túc xá, hoặc ở nước ngoài, có gia đình dùng nến điện tử thay nến sáp. Dân gian chưa có quy ước nào về việc này. Nhiều người cho rằng lòng thành mới là điều chính, nến điện vẫn giữ được ý nghĩa tượng trưng của ánh sáng. Gia đình thấy yên tâm với cách nào thì chọn cách đó.
Những tình huống nguy hiểm hay gặp
- Nến cắm trên đĩa gạo, đổ vào bài vị giấy.
- Bàn cúng đặt sát rèm cửa ban công, gió thổi rèm vào lửa.
- Trẻ nhỏ chạy quanh bàn, va vào khay nến.
- Người khấn mặc áo len lông, cúi sát ngọn nến.
- Để nến cháy rồi vào nhà xem tivi.
- Đốt vàng mã ngay cạnh khay nến đang cháy.
Chuẩn bị sẵn để xử lý
Trước khi thắp nến, đặt sẵn bên cạnh một xô nước hoặc bình xịt nước, và một tấm khăn ướt. Nếu có bình chữa cháy mini trong bếp, mang ra đặt gần. Nếu giấy bắt lửa, dùng khăn ướt chụp lên, không quạt. Nếu cháy lan khó kiểm soát, đưa mọi người ra chỗ an toàn và gọi cứu hỏa.
Khay đựng nến chắc chắn, chân nến đế nặng là những thứ đáng đầu tư một lần dùng nhiều năm. Có thể xem các loại đồ đồng, đồ thờ có đế vững ở đế nến tại Thế Giới Phong Thủy, chọn loại phẳng, nặng, khó đổ.