Đi lễ dâng sao ngày đông người: giữ an toàn, giữ trật tự, giữ tâm
Trả lời ngắn: để đi lễ dâng sao an toàn ngày đông người, nên chọn giờ sớm hoặc muộn, gửi xe ở bãi có vé, mang ít tiền mặt, giữ trẻ trong tầm tay và ghi số điện thoại vào túi áo con, đứng xa lư hương lớn, và đi theo luồng do nhà chùa phân. Một buổi lễ suôn sẻ bắt đầu từ sự chuẩn bị, không phải từ may rủi.
Mỗi năm, báo chí lại đưa tin về những vụ móc túi, lạc trẻ, ngất xỉu, cháy nhỏ ở các điểm lễ đông người đầu năm. Phần lớn đều phòng được bằng những việc rất đơn giản. Những gợi ý dưới đây không làm buổi lễ bớt thiêng, chỉ giúp mọi người trở về nhà bình an, đúng với điều mình đi cầu.
Chọn giờ đi
Giờ đông nhất thường là từ tám giờ sáng tới trưa và từ sáu giờ chiều tới tối ngày rằm. Nếu chùa tổ chức nhiều khóa lễ, khóa sớm nhất và muộn nhất thường vắng hơn. Hỏi trước lịch các khóa để chọn khung giờ phù hợp với sức khỏe của người đi cùng.
Đi sớm còn một lợi ích: không khí trong lành, chưa nhiều khói hương, người già dễ thở hơn và trẻ nhỏ cũng chưa mệt.
Gửi xe và đi lại
Chỉ gửi xe ở bãi có vé, có người trông rõ ràng, chụp lại biển số và vị trí bãi. Tránh gửi ở những chỗ người lạ chặn đường thu tiền cao mà không có vé. Nếu chùa ở trung tâm, đi xe công cộng hoặc xe công nghệ đến gần rồi đi bộ thường nhanh hơn chen xe máy vào tận cổng.
Người lái xe đường dài về chùa quê nên nghỉ đủ, không lái khi buồn ngủ. Đi lễ cầu an mà lái xe ẩu là tự mâu thuẫn với chính điều mình cầu.
Giữ tài sản
Kẻ gian thường trà trộn vào chỗ đông để móc túi, rạch túi. Mang ít tiền mặt, để phong bì công đức sẵn trong túi áo trong, điện thoại cất túi có khóa kéo. Túi xách đeo phía trước. Không để ví ở túi quần sau. Khi đứng lễ, không đặt túi xuống đất bên cạnh rồi nhắm mắt chắp tay.
Nếu bị mất đồ, báo ngay cho bảo vệ hoặc ban tổ chức của chùa, và trình báo công an phường gần nhất nếu mất giấy tờ.
Giữ trẻ nhỏ
Trẻ dưới sáu tuổi nên được bế hoặc nắm tay suốt thời gian ở chỗ đông. Mặc cho trẻ áo màu sáng, dễ nhìn thấy. Ghi số điện thoại của bố mẹ trên một mảnh giấy bỏ vào túi áo, hoặc viết vào vòng tay giấy. Dạy con một câu đơn giản: nếu lạc thì đứng yên, nhờ một chú bảo vệ hoặc một sư thầy.
Không để trẻ cầm hương khi đang có nhiều người xung quanh. Đầu nén hương ở đúng tầm mắt của trẻ khác.
Tránh bỏng tàn hương
Bỏng tàn hương là tai nạn rất hay gặp ở sân chùa ngày rằm: người phía trước cầm bó hương vung tay, tàn rơi vào tóc, mặt người phía sau. Hãy thắp một nén, cầm thẳng đứng, đi chậm. Đứng cách lư hương lớn vài bước khi khói và tàn đang nhiều. Người mặc áo len, áo lông dễ bắt lửa càng nên cẩn thận.
Nhiều chùa đã khuyến khích không thắp hương trong ngày đông người, hoặc cắm hương vào lư chung do nhà chùa đặt sẵn. Đó là quy định nên ủng hộ.
Người già, người có bệnh nền
Đứng lâu, đói, khói hương và đông người là bốn yếu tố khiến người cao tuổi dễ choáng. Cho người già ăn nhẹ trước khi đi, mang nước, thuốc đang dùng, và chọn chỗ ngồi gần lối thoáng. Người có bệnh tim mạch, hen suyễn nên có người đi kèm, và nên về sớm nếu thấy mệt.
Nếu thấy người bên cạnh ngất, hãy gọi bảo vệ hoặc nhân viên y tế của chùa, đưa người đó ra chỗ thoáng, nới lỏng áo, không đổ nước vào miệng khi họ chưa tỉnh.
Đi theo luồng của nhà chùa
Ở các chùa lớn, ban tổ chức thường phân luồng vào lễ và ra, có tình nguyện viên hướng dẫn. Đi đúng luồng giúp tránh dồn ứ ở cửa chính điện, nơi nguy cơ xô đẩy cao nhất. Đừng cố quay ngược luồng để đặt thêm lễ ở một ban khác.
Nếu thấy dòng người dồn ứ và bị ép, đừng cố chen lên. Đứng vững, khuỷu tay co trước ngực để giữ khoảng thở, di chuyển theo hướng chéo ra rìa đám đông.
Trang phục và giày dép
Trang phục kín đáo là phép lịch sự nơi thờ tự, đồng thời là trang phục an toàn: tránh váy quá dài dễ vướng, tránh khăn choàng sợi dài gần nến. Giày dép nên dễ tháo vì nhiều chùa yêu cầu để dép ngoài chính điện, và nên có đế bám vì bậc đá ngày rằm thường trơn do nước, hoa quả rơi vãi.
Để dép ở một chỗ dễ nhớ, hoặc mang theo túi đựng dép, tránh cảnh tìm dép giữa hàng trăm đôi.
Giữ tâm giữa chỗ đông
Đi lễ mà cáu gắt vì bị chen, cãi nhau giành chỗ đặt lễ, thì buổi lễ mất đi phần ý nghĩa nhất. Hãy chấp nhận rằng ngày rằm sẽ đông, đi với tâm thế thong thả, nhường chỗ cho người già, người bế con. Những việc nhỏ ấy cũng là cầu an theo nghĩa thật nhất.
Nếu thấy quá đông và mệt, cứ chắp tay vái từ xa rồi về. Không có quy định nào bắt phải vào tận chính điện mới được tính.
Thời tiết tháng Giêng
Tháng Giêng ở miền Bắc thường có mưa phùn, nồm ẩm và rét đậm; bậc đá, sân gạch ở chùa trơn trượt. Người già nên đi giày đế cao su, có người đỡ khi lên xuống bậc. Áo mưa mỏng dạng choàng dễ vướng khi cầm hương, nên mang ô gấp nhỏ hoặc áo khoác chống thấm. Ở miền Nam thì ngược lại, nắng gắt giữa trưa dễ làm mất nước, cần mũ rộng vành và nước uống.
Nếu dự báo rét đậm dưới mười độ, người cao tuổi có bệnh tim mạch nên cân nhắc ở nhà, để con cháu đi đăng ký hộ. Đột quỵ do lạnh ở người già là rủi ro có thật, đáng lo hơn bất kỳ sao hạn nào.
Chụp ảnh và quay phim
Nhiều chùa không cho chụp ảnh trong chính điện khi đang hành lễ, hoặc không cho dùng đèn flash. Hãy tôn trọng quy định đó, và để ý không chụp mặt người khác rồi đăng lên mạng khi chưa xin phép. Trong lúc lễ, cất điện thoại đi là cách giữ tâm tốt nhất.
Danh sách mang theo
- Phong bì công đức đã chuẩn bị sẵn, ít tiền mặt.
- Điện thoại đầy pin, cất trong túi có khóa.
- Nước, thuốc của người già, khăn giấy.
- Mảnh giấy ghi số điện thoại bỏ túi áo trẻ.
- Túi đựng dép, áo khoác mỏng.
- Danh sách tên tuổi để đăng ký sớ.
Sau buổi lễ
Về tới nhà, kiểm lại đồ đạc, cho trẻ rửa tay mặt vì đã ở chỗ khói bụi cả buổi. Nếu có ai bị bỏng nhẹ do tàn hương, làm mát vết bỏng bằng nước sạch mát chảy nhẹ vài phút, không bôi kem đánh răng hay mỡ, và đi khám nếu vết bỏng rộng hoặc ở mặt.
Muốn giữ một món đồ nhắc cả nhà về chuyến đi lễ đầu năm, có thể chọn những vật phẩm nhỏ để trong nhà như chuông gió, hồ lô, xem ở chuông gió tại Thế Giới Phong Thủy. Không mua vội ở cổng chùa khi đang đông và mệt.