Dâng sao cho cha mẹ già và con nhỏ: làm thay sao cho đúng, nói sao cho êm
Trả lời ngắn: con cái có thể đăng ký dâng sao thay cho cha mẹ già và cho con nhỏ, chỉ cần đủ họ tên, năm sinh âm lịch, giới tính. Với trẻ nhỏ, nhiều gia đình ghi tên vào sớ cầu an chung của cả nhà mà không làm lễ riêng. Điều quan trọng hơn lễ là chăm sức khỏe thật cho người già và an toàn thật cho trẻ.
Đầu năm, nhiều bà mẹ trẻ nhận được lời nhắc từ ông bà: “Năm nay thằng bé gặp sao xấu, phải đi dâng sao ngay”. Trong khi người chồng lại thấy chuyện này không cần thiết. Những cuộc tranh luận kiểu ấy dễ làm không khí ngày Tết căng thẳng. Hiểu rõ lễ cầu an là gì và có thể làm ở mức nào giúp mọi người tìm được điểm chung.
Cầu an cho cha mẹ cao tuổi
Với người cao tuổi, đi lễ đầu năm thường là niềm vui và là nếp sống đã gắn bó cả đời. Con cái nên tôn trọng mong muốn đó. Nếu sức khỏe cha mẹ còn tốt, đưa cha mẹ đi vào giờ vắng là món quà tinh thần lớn. Nếu sức khỏe yếu, con cái có thể đi đăng ký thay rồi về kể lại cho cha mẹ nghe, mang lộc về biếu.
Có một điều nên làm song song: dùng dịp đầu năm để đưa cha mẹ đi khám sức khỏe tổng quát. Rất nhiều gia đình kể rằng nhờ lần khám đầu năm mà phát hiện sớm huyết áp cao, tiểu đường, những thứ ảnh hưởng tới cả năm hơn mọi sao hạn.
Khi cha mẹ quá lo vì sao xấu
Có những người lớn tuổi lo lắng thật sự, mất ngủ khi nghe nói mình hay con cháu gặp La Hầu, Kế Đô. Không nên gạt đi bằng câu “mê tín”, vì điều đó làm cha mẹ tổn thương mà không làm họ bớt lo. Cách hiệu quả hơn là cùng cha mẹ đi lễ cầu an, rồi cùng nhau lên một danh sách việc cẩn thận trong năm: đi khám, tránh đi đêm, giữ sức khỏe.
Khi nỗi lo có chỗ để đặt vào những việc cụ thể, người già thường bình tâm hơn nhiều so với chỉ nghe lời trấn an.
Có cần dâng sao cho trẻ nhỏ không
Theo bảng sao dân gian, mọi người từ khi sinh ra đều có sao chiếu mệnh. Nhưng nhiều nhà sư và nhiều gia đình cho rằng với trẻ nhỏ, chỉ cần ghi tên vào sớ cầu an chung của cả nhà là đủ, không cần làm lễ riêng. Một số nơi theo nếp cũ thì làm lễ cúng mụ, đầy tháng, thôi nôi cho trẻ, còn dâng sao thì bắt đầu khi trẻ lớn hơn.
Không có quy định chung nào. Gia đình chọn theo nếp nhà mình, miễn là không để nỗi lo về sao hạn của con làm cha mẹ mất ngủ hay tốn kém quá sức.
Ghi tên trẻ trong sớ
Trẻ ghi đủ họ tên khai sinh, không ghi tên ở nhà như Bin, Bống. Năm sinh âm lịch tra theo ngày sinh. Trẻ sinh trong năm cầu an có tuổi mụ là một. Giới tính ghi rõ. Với trẻ sinh đôi, ghi hai dòng riêng dù cùng năm sinh.
Nếu ông bà muốn ghi tên cháu ngoại, cháu nội ở nhà khác, nên báo cho bố mẹ của cháu để tránh việc một đứa trẻ được ghi tên ở ba bốn chùa khác nhau mà không ai biết, rồi năm sau lại thêm áp lực “phải đi đủ các nơi”.
Đưa trẻ đi lễ hay để ở nhà
Trẻ dưới ba tuổi ở chỗ đông người, khói hương nhiều, dễ quấy khóc, hít khói, hoặc lây cảm cúm vào mùa lạnh. Nhiều gia đình chọn để trẻ nhỏ ở nhà với người thân. Trẻ lớn hơn có thể đi cùng để làm quen với nếp đi chùa, học cách giữ im lặng, chắp tay, nhường đường người già.
Nếu đưa trẻ đi, hãy chọn giờ vắng, đứng xa lư hương, mang khẩu trang cho trẻ khi khói nhiều, và về sớm khi trẻ mệt.
Khi vợ chồng khác quan điểm
Một người tin, một người không tin là chuyện rất thường. Cách êm nhất là phân vai: người tin lo phần lễ theo mức vừa phải, người không tin lo phần “phòng hạn thực tế” như bảo dưỡng xe, mua bảo hiểm, kiểm tra điện trong nhà. Cả hai việc đều nhằm cùng một mục tiêu là cả nhà bình an.
Điều nên tránh là biến chuyện sao hạn thành cuộc tranh luận ai đúng ai sai trước mặt con cái hay ông bà.
Nói chuyện với ông bà về con mình
Khi ông bà khuyên làm lễ to cho cháu, bố mẹ có thể cảm ơn, nhận làm phần cầu an ở mức vừa phải, và giải thích nhẹ nhàng phần còn lại. Ví dụ: “Con đã ghi tên cháu vào sớ cầu an ở chùa rồi, năm nay con cũng cho cháu đi khám răng, tiêm phòng đủ, ông bà yên tâm”. Ông bà thường chỉ cần thấy con cháu quan tâm và có làm gì đó.
Nếu ông bà muốn tự bỏ tiền làm thêm lễ, hãy để ông bà làm trong khả năng, đừng vì thế mà giận nhau ngày đầu năm.
Đề phòng lời dọa liên quan tới trẻ
Những lời như “cháu năm nay hạn nặng, phải làm lễ ngay kẻo ốm đau” rất dễ khiến cha mẹ hoảng. Cần tỉnh táo: trẻ ốm thì đưa đi khám, trẻ chậm nói thì gặp bác sĩ chuyên khoa, không để bất kỳ lễ nào làm chậm việc chữa bệnh. Người thật lòng muốn giúp sẽ không bao giờ khuyên trì hoãn việc đi viện.
Nếu ai đó vừa dọa vừa đưa ra một gói “giải hạn cho bé” giá cao, đó là lúc nên từ chối.
Vật hộ mệnh cho trẻ: an toàn trước
Nhiều gia đình đeo vòng dâu tằm, mặt Phật cho trẻ sau lễ cầu an. Nếu đeo, cần chọn dây chắc, hạt không quá nhỏ để trẻ khó nuốt, không đeo dây quanh cổ trẻ nhỏ khi ngủ vì nguy cơ thắt cổ. Vòng tay hay vòng chân có kích cỡ vừa, kiểm tra thường xuyên xem dây có bị mòn không.
Các món hộ mệnh dành cho trẻ có thể tham khảo ở vòng dâu tằm tại Thế Giới Phong Thủy, chọn loại hạt to, dây co giãn chắc, và luôn để an toàn của trẻ lên trước ý nghĩa tâm linh.
Người con ở xa lo cho cha mẹ
Con cái đi làm ăn xa thường thấy áy náy khi cha mẹ ở quê tự đi lễ một mình. Ngoài việc nhờ anh chị em gần nhà đưa đón, có thể gọi video vào hôm cha mẹ đi lễ, hỏi han về buổi lễ, gửi một khoản nhỏ để cha mẹ đóng công đức và mua lộc. Những việc này giúp cha mẹ cảm thấy con vẫn đồng hành, dù không có mặt.
Một gợi ý khác là đặt lịch về thăm vào dịp rằm tháng Bảy hay một dịp khác trong năm, để cha mẹ không dồn hết mong đợi vào riêng tháng Giêng.
Ghi nhớ của cả nhà
Lễ cầu an cho cha mẹ và con cái là một cách gia đình nói với nhau rằng mình lo cho nhau. Phần lễ có thể nhỏ, nhưng phần quan tâm thì nên đầy đủ: một cuộc gọi hỏi thăm cha mẹ mỗi tuần, một bữa cơm cuối tuần, một lần dắt con đi khám đúng hẹn. Đó là những việc làm nên một năm bình an.