Năm Tam Tai nên làm gì, nên hoãn gì: sắp việc lớn trong ba năm cho chủ động mà không đứng im
Trả lời ngắn: Năm Tam Tai, dân gian dặn tránh khởi sự việc lớn và rủi ro cao như làm nhà, đầu tư mạo hiểm, cho vay lớn. Nhưng những việc giúp đời sống vững hơn như chăm sức khỏe, học thêm, trả nợ, tiết kiệm, sửa chữa an toàn thì nên làm ngay. Việc lớn không hoãn được thì chuẩn bị kỹ và có phương án dự phòng.
Đứng im ba năm là cách hiểu sai về Tam Tai
Nhiều người nghe "năm Tam Tai kỵ khởi sự" rồi gác hết mọi dự định trong ba năm. Cách làm đó có cái giá thật: lỡ cơ hội công việc, trì hoãn việc sửa nhà đã xuống cấp, để con cái chờ đợi. Quan niệm dân gian chủ yếu khuyên thận trọng với những việc mạo hiểm, không bảo người ta ngừng sống.
Cách nhìn thực tế hơn: Tam Tai là dịp rà soát. Việc gì giúp gia đình vững hơn thì làm; việc gì rủi ro cao thì chuẩn bị kỹ hơn bình thường; việc gì thật sự không gấp mới cân nhắc hoãn.
Nhóm việc nên làm ngay, bất kể Tam Tai
- Khám sức khỏe định kỳ, chữa những bệnh đang để dở.
- Trả bớt nợ lãi cao, dựng quỹ dự phòng tối thiểu vài tháng chi tiêu.
- Sửa những chỗ mất an toàn trong nhà: điện chập chờn, ống gas cũ, lan can lỏng.
- Học thêm kỹ năng, lấy chứng chỉ phục vụ công việc.
- Rà lại giấy tờ: hợp đồng, bảo hiểm, giấy tờ nhà đất, đăng ký xe.
Đây đều là việc giảm rủi ro chứ không tăng rủi ro, nên đúng với tinh thần "phòng hạn". Làm sớm trong năm đầu Tam Tai còn giúp hai năm sau nhẹ hơn.
Nhóm việc nên cân nhắc kỹ hơn bình thường
Đây là những việc lớn nhưng có thể chuẩn bị: mua nhà, mua xe, đổi việc, mở rộng kinh doanh, cưới hỏi. Với nhóm này, Tam Tai không phải lý do để bỏ, mà là lý do để làm chậm lại một nhịp: so sánh nhiều phương án, đọc kỹ hợp đồng, hỏi ý kiến người có chuyên môn, tính khả năng trả nợ khi thu nhập giảm.
Nếu sau khi tính kỹ mọi thứ vẫn hợp lý, việc vẫn nên làm. Nhiều gia đình chọn thêm một ngày tốt và một lễ nhỏ cho yên lòng, đó là chuyện của niềm tin, không mâu thuẫn với việc chuẩn bị kỹ.
Nhóm việc có thể hoãn nếu không gấp
Những việc vừa lớn, vừa rủi ro, vừa không có hạn chót thì hoãn sang năm sau cũng không mất gì: đầu tư theo phong trào, góp vốn với người mới quen, vay để mua thứ chưa cần, bảo lãnh khoản vay lớn cho người khác. Thật ra đây là những việc nên cẩn trọng bất kể năm nào; Tam Tai chỉ là một lời nhắc thêm.
Điểm mấu chốt: hoãn vì chưa chuẩn bị đủ thì có ích; hoãn chỉ vì sợ một điều không định nghĩa được thì dễ thành thói quen né tránh.
Làm nhà, sửa nhà trong năm Tam Tai
Đây là việc được hỏi nhiều nhất. Dân gian thường xem tuổi làm nhà theo Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai. Khi tuổi chủ nhà phạm, cách quen thuộc là mượn tuổi người khác đứng ra động thổ. Bên cạnh đó, phần quyết định chất lượng ngôi nhà vẫn là bản vẽ, nhà thầu, giấy phép, dòng tiền.
Với sửa chữa nhỏ để đảm bảo an toàn như chống dột, thay dây điện, sửa cầu thang, đa số gia đình không xem tuổi; để nhà mất an toàn chờ hết Tam Tai mới là điều đáng lo hơn.
Đi lại xa, lái xe đường dài
Lời dặn "năm hạn cẩn thận xe cộ" có thể đổi thành những việc rất cụ thể: bảo dưỡng xe trước chuyến đi dài, không lái khi buồn ngủ, nghỉ sau mỗi hai giờ lái, không dùng rượu bia khi lái, thắt dây an toàn cho cả xe, đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi đi xe máy. Những việc này giảm rủi ro thật, có số liệu chứng minh, và dùng được cho cả ba năm Tam Tai lẫn chín năm còn lại.
Tiền bạc: cho vay, đứng tên, ký giấy tờ
Nhiều câu chuyện "năm hạn mất tiền" thực chất bắt đầu từ cho vay không giấy tờ, đứng tên giúp, ký bảo lãnh vì nể. Trong năm Tam Tai, đặt cho mình một nguyên tắc đơn giản: khoản nào mất đi mà ảnh hưởng tới sinh hoạt gia đình thì không cho vay; khoản nào cho vay thì có giấy tờ rõ ràng. Không đọc mã xác thực cho ai qua điện thoại, không chuyển tiền theo lời nhắn "khẩn" chưa kiểm chứng.
Sức khỏe: biến lời dặn thành lịch khám
Thay vì lo mơ hồ "năm Tam Tai dễ ốm", lập một lịch cụ thể: khám tổng quát, đo huyết áp, đường huyết, khám răng, khám mắt; người lớn tuổi khám thêm theo chỉ định bác sĩ. Nếu đang có triệu chứng bất thường, đi khám ngay, đừng chờ cúng xong hay chờ qua năm. Không để bất kỳ niềm tin nào làm chậm việc chữa bệnh.
Chia ba năm thành ba giai đoạn kế hoạch
Một cách sắp việc dễ theo dõi:
- Năm đầu: rà soát, sửa những chỗ yếu, dựng quỹ dự phòng.
- Năm giữa: làm các việc đã chuẩn bị kỹ, giữ nhịp ổn định.
- Năm cuối: chuẩn bị cho những việc lớn dự định làm sau Tam Tai: tiết kiệm, tìm hiểu, lên phương án.
Cách chia này không có trong sách cổ, nhưng nó biến ba năm "cần cẩn thận" thành ba năm có kế hoạch rõ ràng.
Gia đình nhiều người: ai đang Tam Tai thì sao
Trong một nhà, mỗi người một con giáp nên thường chỉ một vài người đang trong Tam Tai. Khi có việc chung như làm nhà hay khai trương, nhiều gia đình để người không phạm đứng tên hoặc đứng ra làm lễ. Cách này giúp các thành viên lớn tuổi yên lòng mà không phải hoãn việc của cả nhà. Điều quan trọng là bàn bạc công khai, tránh để người đang Tam Tai cảm thấy mình là "người mang hạn" cho cả nhà.
Lễ nhỏ đầu năm: có hay không đều được
Nhiều gia đình làm một lễ cầu an hoặc lễ giải Tam Tai đầu năm, ở nhà hoặc ở chùa. Đó là lựa chọn của mỗi nhà. Lễ gọn với hương hoa, trái cây, lòng thành là đủ ý; không cần lễ to, càng không cần trả tiền lớn cho người hứa "giải hết". Nếu không làm lễ, cũng không có gì phải áy náy; việc chuẩn bị chu đáo trong đời sống đã là cách "phòng hạn" tốt nhất.
Hết Tam Tai rồi thì sao
Hết ba năm, nhiều người thở phào và dồn hết việc lớn vào năm kế tiếp. Nên tránh dồn quá nhiều việc lớn vào cùng một năm, vì chính sự dồn dập đó mới tạo rủi ro: nhiều khoản vay cùng lúc, nhiều việc cần giám sát. Những việc đã chuẩn bị trong năm cuối Tam Tai nên được triển khai lần lượt.
Nói chuyện với người lớn tuổi trong nhà về Tam Tai
Ông bà, cha mẹ thường lo Tam Tai cho con cháu hơn chính người trong cuộc. Thay vì gạt đi, nên ngồi nghe điều các cụ lo, rồi cho các cụ thấy kế hoạch cụ thể: đã khám sức khỏe, đã có quỹ dự phòng, việc lớn đã bàn kỹ, ngày làm đã xem. Khi thấy con cháu chuẩn bị chu đáo, phần lớn người lớn tuổi yên lòng hơn hẳn so với nghe một lời trấn an chung chung. Nếu các cụ muốn làm lễ, để các cụ chủ trì một lễ gọn ở nhà cũng là cách giữ nếp và giữ hòa khí trong gia đình.
Món nhỏ để nhắc mình bình tĩnh
Có người giữ một món phong thủy nhỏ trên bàn làm việc trong ba năm Tam Tai, như một lời tự nhắc giữ nhịp, giữ tiền, giữ sức khỏe. Nếu thích, có thể tham khảo các gậy như ý, vương trượng tại Thế Giới Phong Thủy với ý nghĩa mọi việc thuận theo ý, chọn cỡ vừa với bàn, giá vừa túi tiền; món đồ chỉ là điểm tựa tinh thần, kế hoạch mới là thứ làm việc thật.