Hết năm hạn thì làm gì với vật phẩm: cất giữ, tặng lại, gửi chùa hay tiếp tục dùng
Trả lời ngắn: Hết năm hạn, vật phẩm còn tốt có thể dùng tiếp như một món đồ yêu thích, cất giữ làm kỷ niệm, hoặc tặng lại người thân nếu họ muốn. Tượng Phật hư hỏng thì nhờ chùa hướng dẫn. Không có quy định bắt buộc phải bỏ đi hay "trả lễ" cho vật phẩm; vệ sinh sạch, cất gọn là đủ.
Câu hỏi của nhiều người cuối năm hạn
Sau lễ tạ sao cuối năm, nhiều người băn khoăn chiếc vòng đã đeo cả năm có nên tháo ra, có "mang theo xui" của năm cũ không, có cần đem đi bỏ hay làm lễ. Những băn khoăn này xuất phát từ quan niệm vật phẩm "hút" vận xấu, nên hết năm phải xả.
Thật ra không có quy định thống nhất nào. Mỗi vùng, mỗi người nói một kiểu. Điều quan trọng là xử lý sao cho mình thấy nhẹ lòng và không lãng phí.
Vật phẩm không "giữ xui"
Quan niệm vật phẩm hút vận xấu rồi phải vứt đi khiến nhiều người mỗi năm lại mua mới, tốn kém không cần thiết. Nhìn theo cách hiểu vật phẩm là lời nhắc và điểm tựa tinh thần, món đồ chỉ đơn giản đã làm xong việc nhắc nhở của nó trong một năm.
Món đồ vẫn là món đồ: chất liệu còn tốt thì dùng tiếp, hỏng thì sửa hoặc thay. Không cần gắn thêm nỗi lo vào nó.
Lựa chọn một: tiếp tục dùng
Nếu đã quen đeo chiếc vòng, thích nó, thấy nó đẹp, cứ tiếp tục đeo. Nhiều người đeo một chiếc vòng qua nhiều năm, xem như kỷ niệm của một giai đoạn đã vượt qua. Hồ lô, tượng đặt trong nhà cũng vậy, đã thành một phần của không gian sống.
Có thể đổi ý nghĩa của món đồ: năm hạn là lời nhắc giữ gìn, năm mới là lời nhắc biết ơn vì đã bình an.
Lựa chọn hai: cất giữ
Nếu không muốn đeo nữa, vệ sinh sạch và cất vào túi vải hoặc hộp riêng, để nơi khô ráo. Có thể dùng lại vào năm hạn sau, hoặc khi cần một món làm quà.
Ghi một mảnh giấy nhỏ để trong hộp: món này mua năm nào, cho ai, nhân dịp gì. Sau nhiều năm mở ra sẽ thấy đó là một cuốn nhật ký nhỏ của gia đình.
Lựa chọn ba: tặng lại người thân
Một chiếc vòng còn đẹp có thể tặng lại em, con cháu nếu họ thích. Có người ngại tặng vật đã đeo vì sợ "truyền vận". Nếu người nhận không ngại, không có lý do gì phải tránh. Nếu người nhận ngại, đừng ép.
Trước khi tặng, vệ sinh sạch, thay dây mới nếu dây đã giãn. Món đồ có câu chuyện kèm theo thường được trân trọng hơn món mới.
Lựa chọn bốn: gửi chùa
Tượng Phật, Bồ Tát hư hỏng, hoặc gia đình không còn chỗ thờ, nhiều người mang lên chùa nhờ hướng dẫn. Mỗi chùa có cách tiếp nhận khác nhau; nên hỏi trước, không tự để tượng ở sân chùa hay gốc cây.
Với vòng, hồ lô, đá, không cần mang lên chùa. Nhà chùa thường không nhận những món này và cũng không cần thiết.
Không nên vứt bừa
Tượng thờ, bài vị, sớ không nên vứt chung rác sinh hoạt vì thiếu tôn kính và có thể khiến người trong nhà áy náy. Đồ không còn dùng nên xử lý theo hướng dẫn của nhà chùa hoặc phong tục địa phương.
Vật phẩm thông thường như đá, gỗ, đồng không phải đồ thờ, có thể xử lý như đồ dùng bình thường nếu hỏng, hoặc tái chế kim loại.
Không nên thả xuống sông, hồ
Một số người có thói quen thả vật phẩm cũ xuống sông, hồ để "trôi xui". Việc này gây ô nhiễm, nhất là với đồ nhựa, đồ kim loại sơn phủ, và không có căn cứ trong giáo lý nào.
Nếu muốn có nghi thức tiễn năm hạn, một lời cảm tạ thầm trong lễ tạ sao là đủ, không cần thả vật xuống nước.
Vệ sinh trước khi cất
Đá: lau khăn mềm hơi ẩm, để khô tự nhiên, tránh ngâm lâu với đá xốp. Đồng: lau khăn khô, có thể dùng chất đánh đồng chuyên dụng loại nhẹ. Gỗ: lau khô, tránh nước, để nơi thoáng. Bạc: lau khăn chuyên dụng, cất trong túi kín để chậm xỉn.
Kiểm tra dây xỏ, khóa móc, thay mới những chỗ đã yếu để lần sau lấy ra là dùng được ngay.
Chuyện lễ tạ sao cuối năm
Lễ tạ sao cuối năm là dịp khép lại năm hạn bằng lời cảm tạ. Vật phẩm có thể đặt lên mâm lễ cùng lúc nếu muốn, như một cách nói lời cảm ơn vì đã đồng hành. Không bắt buộc.
Sau lễ, xử lý vật phẩm theo một trong các lựa chọn ở trên, không cần thêm nghi thức nào khác.
Năm sau có cần mua mới không
Năm sau nếu lại gặp sao xấu, không cần mua món mới. Món cũ còn tốt dùng tiếp được. Nếu thích một món mới vì đẹp, vì hợp ý, đó là lựa chọn cá nhân, không phải bắt buộc.
Người bán có thể nói "năm mới phải đổi vật mới", đó là cách bán hàng, không phải phong tục.
Với tượng Phật trong nhà
Tượng Phật, Quan Âm thỉnh về năm hạn thường được giữ thờ lâu dài, không có lý do để bỏ khi hết năm. Tiếp tục giữ gìn sạch sẽ, thắp hương ngày rằm, mùng một như nếp nhà.
Nếu chuyển nhà hoặc thay đổi cách thờ, hỏi nhà chùa quen về cách di dời trang nghiêm.
Với vật phẩm của người đã khuất
Nếu người thân gặp năm hạn rồi qua đời trong năm, vật phẩm của họ thường được gia đình giữ làm kỷ niệm hoặc đặt cạnh di ảnh. Đây là chuyện tình cảm, không có đúng sai.
Có gia đình hỏi ý nhà chùa về việc xử lý đồ dùng của người mất; nên làm theo nếp nhà và điều khiến cả nhà thấy yên lòng.
Nhìn lại một năm đã qua
Cuối năm hạn, ngồi nhìn lại những việc đã làm được: các buổi khám sức khỏe, khoản tiền đã giữ được, những lần cẩn thận trên đường. Món đồ đeo tay là chứng nhân nhỏ của những cố gắng ấy.
Giữ lại thói quen tốt cho năm sau quan trọng hơn giữ lại món đồ.
Một ví dụ cuối năm
Một gia đình có ba người gặp sao xấu trong cùng năm: người cha gặp La Hầu, người mẹ gặp Kế Đô, cậu con trai gặp năm Tam Tai. Đầu năm họ có ba chiếc vòng và một hồ lô đặt phòng khách. Cuối năm, sau lễ tạ sao, người cha tiếp tục đeo vòng vì đã quen tay, người mẹ cất vòng vào hộp kèm mảnh giấy ghi năm, cậu con trai tặng vòng của mình cho cô em họ vừa vào đại học vì em thích màu đá.
Chiếc hồ lô vẫn ở nguyên chỗ trên kệ, được lau sạch trước Tết. Không ai phải lo nghĩ chuyện "xả xui", và mỗi món đồ tiếp tục có chỗ của nó trong đời sống gia đình.
Đồ vỡ, đồ hỏng trong năm
Vật phẩm bị vỡ, sứt, đứt trong năm thường khiến người ta lo là "đỡ hạn" hoặc "điềm xấu". Cả hai cách hiểu đều không có căn cứ chắc chắn. Đồ vỡ là do va chạm, vật liệu lão hóa, đặt chưa chắc.
Xử lý đồ vỡ như đồ dùng bình thường: gom mảnh cẩn thận để không đứt tay, với đồ thờ thì nhờ chùa hướng dẫn. Nếu muốn thay, chọn món mới chắc chắn hơn và đặt ở chỗ vững hơn.
Trẻ nhỏ và vật phẩm cũ
Khi cất vật phẩm, tránh để trong ngăn kéo thấp trẻ nhỏ có thể mở. Hạt đá, tiền xu nhỏ là vật trẻ dễ cho vào miệng. Cất trên cao hoặc trong hộp có nắp chặt.
Nếu tặng lại vật phẩm cho gia đình có con nhỏ, nhắc họ đặt ngoài tầm với của trẻ.
Cất giữ gọn gàng
Nếu cần túi, hộp đựng để cất vật phẩm cho gọn, có thể tham khảo các mẫu trang sức phong thủy tại Thế Giới Phong Thủy, nhiều mẫu đi kèm hộp đựng tiện cất giữ và làm quà.